Sa tuwing may mabigat na krimeng kinasasangkutan ng mga menor de edad, iisang argumento ang paulit-ulit na lumalabas: kasalanan umano ito ng Juvenile Justice and Welfare Act o ng tinatawag ng marami na “Pangilinan Law.”
Madaling sabihin iyon.
Mas mahirap unawain kung ano talaga ang nilalaman ng batas.
Isa sa pinakamalaking maling akala tungkol sa RA 9344 ay ang paniniwalang “hindi napaparusahan” ang mga menor de edad. Hindi ito totoo. Ang batas ay hindi nagsasabing malaya na ang isang batang nakagawa ng krimen. Ang sinasabi nito ay iba ang paraan ng pagharap ng Estado sa mga batang lumalabag sa batas dahil kinikilala nitong iba ang antas ng pag-unlad, pag-iisip, at kakayahang magpasya ng isang bata kumpara sa isang nasa hustong gulang. (Supreme Court E-Library)
Sa katunayan, nilinaw mismo ni Senador Kiko Pangilinan, ang principal author ng batas, na hindi dapat pakawalan ang mga menor de edad na gumawa ng krimen. Kung may pananagutan sila sa ilalim ng batas, dapat silang dumaan sa tamang proseso. Ang maling paniniwala na “automatic na pinapalaya” ang mga menor de edad ay hindi lamang mali—labag din ito sa mismong layunin ng batas. (Inquirer.net)
Ang mas mahalagang tanong ay ito:
Kung maayos ang batas, bakit patuloy pa rin ang mga ganitong insidente?
Marahil dahil ang problema ay hindi lamang nasa batas.
Nasa pagpapatupad.
Isa sa mga pangunahing layunin ng Juvenile Justice and Welfare Act ay ang pagtatayo ng mga programang pang-intervention, rehabilitation, at mga Bahay Pag-asa para sa mga batang nalalagay sa panganib o nasasangkot sa krimen. Ngunit sa loob ng maraming taon, maraming lokal na pamahalaan ang hindi nakapagtatag ng sapat na pasilidad at programang hinihingi ng batas. Kapag kulang ang implementasyon, hindi makatwirang isisi agad sa mismong batas ang kabiguan ng sistema. (Lawphil)
Mas madali kasing baguhin ang batas kaysa ayusin ang implementasyon nito.
Mas madaling sisihin ang isang pangalan kaysa tanungin kung bakit patuloy na nagagamit ng mga sindikato at kriminal na grupo ang mga kabataan.
Ito rin ang matagal nang binibigyang-diin ni Pangilinan. Kung may mga matatandang ginagamit ang mga bata sa paggawa ng krimen, sila ang dapat unang habulin at papanagutin. Ang tunay na kalaban ay hindi ang batang naimpluwensiyahan o naabuso ng sistema, kundi ang mga nasa likod na sadyang nagsasamantala sa kanilang murang edad. (GMA Network)
Hindi ibig sabihin nito na dapat isantabi ang hustisya para sa mga biktima.
Hindi rin ibig sabihin na walang pananagutan ang mga batang nakagawa ng mabigat na krimen.
Ang ibig sabihin lamang ay ang isang makatarungang sistema ay dapat kayang pagsabayin ang dalawang layunin: ang pananagutin ang nagkasala at ang kilalaning may espesyal na proteksiyong dapat ibigay sa mga bata, lalo na kung sila mismo ay produkto ng kapabayaan, kahirapan, o pagsasamantala.
Sa huli, ang tunay na usapin ay hindi kung dapat bang sisihin ang Juvenile Justice Law.
Ang tunay na usapin ay kung bakit, makalipas ang halos dalawang dekada, marami pa rin sa mga mekanismong ipinag-uutos ng batas ang hindi ganap na naipapatupad.
Dahil ang isang batas ay hindi nabibigo dahil sa layunin nito.
Nabibigo ito kapag pinabayaan itong manatili sa papel, sa halip na maisabuhay sa totoong mundo.